$show=home$type=grid$spc=1$sn=0$l=0$c=4$m=0

$show=home$type=carousel$h=90$t=0$cls=4$l=0

Debat groenaanleg

“Groen brengt maatschappelijke meerwaarde”



Groen en aandacht voor de omgeving nemen een almaar belangrijkere rol in de hedendaagse bouwprojecten in. Welke zijn de drijfveren van de initiatiefnemers om te investeren in groen en welke meerwaarde en uitdagingen brengt die groenintegratie met zich mee? Stof voor een debat met enkele specialisten.











Groenaanleg of landschapsarchitectuur is vandaag veel ruimer dan de obligate omgevingsaanleg rond een nieuw gebouw. Groendaken en zelfs groengevels maken almaar vaker hun opwachting. Vanwaar die grotere aandacht voor groenintegratie? Jacky Scherens ziet een verklaring in de maatschappelijke evolutie. “Enerzijds is er een trend naar kleiner wonen, anderzijds gaan we zorgvuldiger om met de beschikbare ruimte. De babyboomers uit de jaren 60 en 70 die naar het platteland trokken, keren nu terug naar de stad. Het nadeel van wonen in de stad zijn de hoge grondprijzen. 

Om die te compenseren is men bereid kleiner te wonen. We zien dat de gemiddelde oppervlakte van een nieuwbouwappartement of –woning momenteel rond 85m² schommelt. Die ruimte wordt vooral benut voor slapen en eten. Voor de andere activiteiten trekken we naar buiten. Daardoor ontstaat een behoefte aan kwalitatief groen. En ook voor de landschapsarchitectuur zien we dat iedere vierkante centimeter maximaal wordt benut. Dat leidt onder meer tot parken op de daken van de ondergrondse parkeergarages, maar ook tot groendaken of grote terrassen op de verdiepingen. Dat is meteen ook de reden waarom kandidaat-kopers tegenwoordig hoge eisen stellen aan het terras bij hun woning. Het moet als het ware een leefruimte zijn. Groen is met andere woorden een economische vraag waar we als projectontwikkelaar op moeten inspelen.

Peter Hoewaer ziet ook een wettelijke drijfveer. “Groendaken bijvoorbeeld zijn in Antwerpen verplicht voor platte daken in nieuwbouwprojecten. Brussel verplicht ze voor daken vanaf 200m². En sommige besturen leggen ze op in bepaalde verkavelingsvoorschriften of in duurzaamheidsnormen voor projecten.”

Drievoudige rol voor groen

Marc Timmermans brengt het aspect emotie in de discussie. “Ecologie is een boutade, maar toch mogen we niet onderkennen dat groen een wezenlijke bijdrage levert aan de levenskwaliteit in steden. Groen helpt het heat island-effect verkleinen, het zuivert de lucht en trekt insecten en vogels aan. Kortom, groenvoorziening is het kruiden van een gebouw. Het zorgt voor emotie.” “Het zit ons in het bloed,” pikt Arnoud de Romph in. “Groendaken zijn overigens een manier om een ruimte meervoudig te gebruiken. Voor de uitbreiding van IKEA in Utrecht moest een voetbalveld wijken. De oplossing van de ontwerpers was het voetbalveld op het dak te leggen. Zo wordt dezelfde oppervlakte twee keer benut en creëer je een tweede maaiveld. Groene gevels bieden daarnaast een unieke oplossing voor binnenstedelijke problemen: ze vormen als het ware een derde maaiveld.”

Volgens Ludo Panis zullen we daktuinen in de toekomst nog vaker zien. “Al was het maar omdat er een wetgeving in de maak is om het regenwater op het eigen terrein te capteren. Een groendak is daar een ideale oplossing voor. Maar zo’n daktuin mag ook meer zijn dan enkel groenruimte. Je kunt een groendak gebruiksvriendelijker maken door er paden door te leggen of er een dakterras in te verwerken.“

Roderick van Rooijen wijst op het bindende effect van groen. “Een park heeft een punt A en B nodig om met elkaar te verbinden. Door die bindende functie zorgt groen opnieuw voor interactie. Een mooi voorbeeld daarvan is de Ceramique in Maastricht.”

Ook DMI Vastgoed probeert groen meerdere functies te geven. “We geven onze ontwerpers de uitdaging om verplichtingen uit normen om te zetten in een groenoplossing. Een mooi voorbeeld daarvan is de buffering van regenwater. In onze projecten Houtpark op Be-Mine in Beringen of Hendrik I-lei in Vilvoorde integreren we een wadi in de groenaanleg om het regenwater te bufferen.”

Betere kennisdeling

Een probleem waar alle gesprekspartners in de praktijk mee geconfronteerd worden is het gebrek aan kennis en ervaring bij de ontwerpers. “De nodige kennis is nog niet aanwezig bij de architecten en studiebureaus,” stelt Peter Hoewaer. “Ik ben het er helemaal mee eens dat je als architect onmogelijk alles kunt weten. We zijn dan ook al blij als ze ons in een vroeg stadium bellen met de vraag naar informatie of begeleiding.” Jacky Scherens ziet als opdrachtgever hoe ontwerpers vaak worstelen met de praktijk van groendaken. “We zien nog regelmatig conceptfouten. Maar het grote probleem is dat de architecten bij praktijkproblemen nergens terecht kunnen. Op het vlak van stabiliteit of technieken kunnen ze hun verantwoordelijkheid delen met het betrokken studiebureau. Maar voor de groenaanleg of alles rond duurzaamheid kunnen ze bij niemand te rade, terwijl dat toch ook specialistische disciplines zijn.” De specialisten rond tafel verwijzen naar de richtlijnen die het WTCB opstelt en adviseren een tijdig contact tussen architect en uitvoerder of een samenwerking met een landschapsarchitect, die wel thuis is in de materie. “Een goede architect belt al in een vroeg stadium. Daarnaast zien we in de praktijk ook nog fouten tegen de basiskennis van een architect, zoals de hellingsgraad van het plat dak of het aantal regenwaterafvoeren,” stelt Peter Hoewaer. Hij hekelt ook het feit dat de ontwerpers niet vanuit de kostprijs van een groendak ontwerpen. “Ze tekenen een groendak in hun ontwerp in en presenteren dat aan de projectontwikkelaar. Maar ze beseffen pas vaak later welke implicaties de daktuin heeft op de totale bouwkost: de zwaardere structuur, het onderhoud.”

Wie gaat dat betalen?

De invloed van een groendak op de totale bouwkost vindt Jacky Scherens nog beheersbaar. “De onderhoudskost waar de bewoners achteraf mee geconfronteerd worden, ligt veel gevoeliger. En dat bedrag kan oplopen wanneer de daktuin niet ontworpen is met het oog op onderhoudsvriendelijkheid. Er komen heel wat aspecten bij dat onderhoud kijken: onkruid wieden, bewatering van de tuin, de afvoer van groenafval. Die hebben allemaal een invloed op de maandelijkse factuur voor het beheer van de gemene delen. Het onderhoudsaspect zou dus meer aandacht moeten krijgen in het ontwerp om de beheerkost voor de gebruikers zo laag mogelijk te houden.” Volgens de andere gesprekspartners is het perfect mogelijk om die behoefte in te vullen. Het vraagt alleen de inzet van een landschapsarchitect. Liefst zo vroeg mogelijk in het project. Jacky Scherens zoekt eerder naar een uitgangspunt waar je als opdrachtgever kunt aangeven hoe de tuin er hoort uit te zien en wat de aanleg en het onderhoud per persoon mogen kosten. Of dat leveranciers van systemen een garantie geven op het aantal onderhoudsbeurten en de maximale onderhoudskost.

Gespecialiseerd onderhoud

Marc Timmermans wijst erop dat weinig opdrachtgevers aan het begin van hun project stil staan bij de latere onderhoudsinspanningen of –kosten. “Als ik naar onze privéklanten kijk, is hooguit 3 op 10 zich bewust van wat zijn tuin later nog zal kosten aan onderhoud. Wanneer hij met dat aspect bezig is, kunnen we in de conceptfase nog keuzes maken, waardoor de onderhoudskost lager zal uitvallen.” “Bij een groendak kan dat bijvoorbeeld door het gebruik van sedummatten in plaats van pluggen of stekken,” verduidelijkt Arnoud de Romph.” Roderick van Rooijen maakt een onderscheid tussen private en publieke opdrachtgevers. “Die laatste zijn zich meer bewust van het aspect onderhoud. Wanneer we een natuurgebied ontwerpen, maakt het onderhoudsplan steevast deel uit van de opdracht. Terwijl een particulier hier nooit om vraagt.”

In de beginjaren van de groendaken werd er helemaal niet stilgestaan bij het onderhoud van een groendak. Met alle gevolgen van dien: berken die beginnen groeien en waarvan de wortels de waterdichtende laag aantasten. “Een groendak vraagt het nodige omkijken: het afvoeren van afgestorven materiaal, bemesten, controle van de regenwaterafvoeren. Die mogen niet verstopt zitten zodat het regenwater kan wegvloeien.” Marc Timmermans pikt in op de bemesting. Vandaag zien we dat de eigenaren van de eerste daktuinen zich vragen beginnen stellen. De planten doen het niet meer zo goed als in de beginperiode. Ze hebben intussen alle voedingswaarde uit de substraatlaag opgebruikt. En dan krijgen we de vraag: moet er niet eens bemest worden. Wanneer die bemesting van in de beginperiode binnen een onderhoudscontract valt, krijg je een mooier resultaat. Binnen Groenbedrijf Van Vlierden hebben we intussen enkele gespecialiseerde teams die zich toeleggen op het onderhoud van groendaken. Een doorsnee extensief groendak vraagt zo’n driemaal per jaar om onderhoud. De frequentie is afhankelijk van het daktype. Op het NAC in Houthalen-Helchteren zijn we bijvoorbeeld maandelijks aanwezig met het oog op onkruidbeheersing.”

Goed bestuderen

Een goed ontwerp bepaalt niet alleen de onderhoudsvriendelijkheid, maar het succes van het volledige groendak. In de conceptfase dient met heel wat aspecten rekening gehouden te worden. Een nieuw en nog vaak onbekend gegeven is de brandpreventie op groendaken.  “In 2014 is een addendum bij de Technische Voorlichting 229 gepubliceerd. Die publicatie betekent dat ontwerpers verplicht zijn de aanbevelingen in het addendum te volgen, maar in de praktijk zien we dat ze weinig worden toegepast. Waarom? De maatregelen zijn gewoon niet gekend bij veel architecten. Bovendien maken ze een groendak duurder. En laten we eerlijke zijn: de compartimentering van het dak met grindstroken is niet bepaald mooi.” Arnoud de Romph verbaast zich erover dat er nu pas aanbevelingen zijn voor brandpreventie op groendaken en dat er nog helemaal geen regels zijn voor groengevels. “Groene gevels beginnen langzaam ingang te vinden in en aan gebouwen. Ze dienen echter als bouwmateriaal beschouwd te worden en toch leggen noch opdrachtgever, noch architect of wetgever hier eisen op. Zelfs de brandweerdiensten zijn zich niet bewust van de mogelijke risico’s die een groengevel kunnen inhouden bij brand. Dat is een aandachtspunt waar snel naar gekeken dient te worden, ook al kunnen bewezen systemen zich hier onderscheiden.”

Een windstudie is volgens Peter Hoewaer een ander onderbelicht aandachtspunt in de ontwerpfase. “Wind kan bij hoge gebouwen, op gebouwen die in open terrein staan of tussen hoge gebouwen voor turbulentie zorgen. Vooral in de hoeken van de daken kan de werking van de windkracht nefaste gevolgen hebben.” Ludo Panis beaamt. “De wind heeft een enorme zuigkracht. Je zou zeggen dat het zinvol is lichte tegels te ontwikkelen voor op daken om de gewichtslast te beperken. Maar op daken plaatsen we best wel tegels met een bepaald gewicht om te vermijden dat de wind ze optilt door zijn zuigkracht.” Dezelfde redenering geldt voor groendaken. De sedumlaag of het ballast moet een bepaald gewicht hebben om de windkracht te weerstaan. Daar moet de windstudie net uitsluitsel over brengen. Ludo Panis wijst ook op de kleur van de daktegels. “De kleur is best zo licht mogelijk, richting wit of cream. Die lichte kleuren reflecteren de het zonlicht waardoor de opwarming van het gebouw beperkt blijft. In het vakjargon is dit ook gekend als de solar reflectance index).”

Ecologie = duur

Het belang van groen rond woonprojecten is overduidelijk. Maar hoe kijken bedrijven naar groen voor hun eigen gebouwen? “Bedrijven die ecologisch denken of belang hechten aan hun uitstraling zijn mee in de kracht van een groendak of groengevel. Maar dat zijn er nog niet zoveel in ons land,” antwoordt Peter Hoewaer. Jacky Scherens wijst op het gevaar van pionieren. “Voorlopers kiezen voor een moeilijk pad. Nieuwe systemen hebben tijd nodig om ingeburgerd te geraken.” Arnoud de Romph beaamt dat groendaken en –gevels hun prijskaartje hebben. “Maar ze zijn hun pioniersfase voorbij. In het begin zag je dat veel partijen met hun eigen systeem op de markt kwamen. Nu zie je dat de beste systemen overblijven.” Volgens Marc Timmermans zijn verticale tuinen een trend. “We zijn daarin mee gestapt, maar we hebben ervoor gekozen het warm water niet opnieuw uit te vinden. Daarom dat we met een systeemleverancier in zee zijn gegaan. Zo kunnen we de kostprijs beheerst houden en kwaliteit leveren.” Peter Hoewaer stemt in met de stelling van Jacky Scherens dat ecologie duurder is. Toch is die laatste zich er van bewust dat er geen weg terug is. “De almaar strengere regelgeving verplicht ons deze weg in te slaan. Maar nooit wordt de vraag gesteld wie de rekening zal betalen. Het kostenplaatje vertaalt zich onvermijdelijk in de huur- of koopprijs. Simpelweg omdat de evolutie in de eisen te snel loopt. De bouwsector heeft geen tijd om te volgen met het uitwerken van betaalbare oplossingen.”


Wie garandeert wat?

De aanleg van een groendak vraagt de inzet van verschillende partijen: de dakdekker, de groenspecialist, ... Dat zorgt voor een complex kluwen als er straks wat misloopt, terwijl de opdrachtgever liefst in één richting kijkt voor een verantwoordelijke. “Dat is in de praktijk ook zo,” stelt Jacky Scherens. “We besteden de opdracht uit aan een hoofdaannemer en die is uiteindelijk verantwoordelijk voor dat dak.” “Die hoofdaannemer besteedt het werk vervolgens uit aan een dakdichter, die het opdeelt. De aannemer dakwerken schrijft heel scherp in op de dakdichting om het werk binnen te halen en maakt dat vervolgens goed in zijn commissie op het groendak. Dat stelt ons in een oncomfortabele positie. Daarom zie ik de contracten voor groendaken liever opgesplitst in een deel dakdichting en een deel groendak. Juridisch is de verantwoordelijkheid perfect af te dichten door het dak na de rook- of watertest door te geven aan de plaatser van het groendak. Ik ben er trouwens van overtuigd dat die aanpak voor de hoofdaannemer ook goedkoper uitvalt,” reageert Marc Timmermans. Tekst: TiM Vanhove  Fotografie: Marc Sourbron



Jacky Scherens, Bestuurder DMI Vastgoed: “De bouwkost voor groendaken is perfect in te schatten. Complexer is een beheersbare onderhoudskost en daar maakt de klant straks net opmerkingen over.”












Ludo Panis, Bestuurder Ebem: “Daktuinen bieden een passend antwoord op de nakende regelgeving om regenwater op het eigen terrein te capteren. We zullen ze dus ongetwijfeld almaar vaker zien.”












Arnoud de Romph, Urban Green Consultant bij Sempergreen : “De richtlijnen voor brandpreventie op groendaken hebben lang op zich laten wachten. Voor groengevels is er nog geen regelgeving, terwijl deze systemen een bouwonderdeel zijn. Daar moet snel werk van gemaakt worden.”











Marc Timmermans, Bestuurder Groenbedrijf Van Vlierden: “Weinig opdrachtgevers staan tijdens het ontwerp stil bij de onderhoudsinspanningen en –kosten. Terwijl we die net in deze fase met enkele keuzes nog kunnen beperken.”











Peter Hoewaer, Salesmanager – tuinarchitect Groenbedrijf Van Vlierden:
“De ontwerpers hebben nog maar beperkte kennis van groendaken. Ze hebben niet alleen invloed op de onderliggende structuur, maar vragen ook aandacht voor brandpreventie en een windstudie.”











Roderick van Rooijen, Zaakvoerder Buro van Rooijen: Roderick van Rooijen: “Publieke en private opdrachtgevers gaan heel anders om met het belang van onderhoud. Publieke opdrachtgevers zijn veel bewuster en vragen zelfs een onderhoudsplan.” Hij ontwerpt regelmatig voor Dolmans Landscaping











Armand Vliegen: Commercieel directeur Dolmans Landscaping

































***EINDE CITATEN***

$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/events.html

$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/nieuws.html

[OPMERKELIJK]_$show=post$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[OPMERKELIJK]_$show=home$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[PRODUCTEN IN DE KIJKER]_$show=home$type=slider$sn=0$l=0$m=0

Naam

Architecten,10,BouwArena,20,BouwProfs,36,Events,21,Magazine,152,Nieuws,69,nieuwsbrief,5,Opmerkelijk,34,Producten,13,Start,1,
ltr
item
Limburg Bouwt: Debat groenaanleg
Debat groenaanleg
http://4.bp.blogspot.com/-u5uuqx_6C0M/VSt5cgHfqjI/AAAAAAAARSs/9NRhTrHgTq4/s1600/PG%2BGroen-5326-0315.jpg
http://4.bp.blogspot.com/-u5uuqx_6C0M/VSt5cgHfqjI/AAAAAAAARSs/9NRhTrHgTq4/s72-c/PG%2BGroen-5326-0315.jpg
Limburg Bouwt
https://www.limburgbouwt.be/2015/04/debat-groenaanleg.html
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/2015/04/debat-groenaanleg.html
true
4477459768300403125
UTF-8
Alle updates Geen zoekresultaten TOON ALLE Lees meer Beantwoorden Cancel antwoord Delete door Home PAGINA'S UPDATES Bekijk alles VOOR U AANBEVOLEN Rubriek Archief ZOEKEN ALLE UPDATES Geen zoekresultaten Terug Home Zondag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zon Maa Din Woe Don Vrij Zat Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Jan Feb Maa Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec zojuist 1 minuut geleden $$1$$ minutes ago 1 uur geleden $$1$$ hours ago Gisteren $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago meer dan 5 weken geleden Volgers Volg THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy