$show=home$type=grid$spc=1$sn=0$l=0$c=4$m=0

$show=home$type=carousel$h=90$t=0$cls=4$l=0

Debat Akoestiek

"Akoestiek is pas een aandachtspunt wanneer het te laat is"

Opdrachtgevers weten hun ontwerper honderduit te vertellen over hun verwachtingen op het vlak van esthetiek, energie, duurzaamheid of kostprijs. Zelden of nooit krijgt een architect of studiebureau de vraag om zorg te besteden aan de akoestiek. Kennen bouwheren dan de geluidsnormen die van toepassingen zijn op hun project of liggen ze niet wakker van de akoestiek in hun nieuwbouw? Een eenvoudig uitgangspunt dat stof leverde voor een boeiende discussie.

De akoestische prestaties van onze gebouwen zijn vandaag nauwgezet beschreven in normen. In 2008 kreeg de geluidsnorm voor residentiële gebouwen een update, in 2013 werd een norm
specifiek voor schoolgebouwen in het leven geroepen en de verantwoordelijke werkgroep legt momenteel de laatste hand aan een derde geluidsnorm. 






Bart Ingelaere geeft een overzicht in de
plannen op het normenvlak: "Dit jaar volgt er een aanpassing op de norm voor residentiële gebouwen. 

Het uitgangspunt is in deze norm dezelfde grootheden toe te passen als in de
geluidsnorm voor schoolgebouwen. Zo krijgen we een uniforme aanpak over alle geluidsnormen
heen. Concreet betekent dit dat we de C-weging toevoegen. Verder verstrengen we de comforteis
voor contactgeluid van 58 naar 54dB en stellen we een eis voor lichtgewicht constructies zoals houtskeletbouw. Uit de praktijk blijkt dat er zich bij dit soort constructies problemen kunnen
voordoen ter hoogte van de gemene muren en vloeren in het gebied tussen 50 en 100Hz. Met de eis
willen we vooral slechte ontwerpen elimineren. Dit kan zonder dat dit tot een stijging van de bouwkost leidt." De voorgestelde aanpassingen liggen ter goedkeuring bij de normalisatiecommissie.

De derde geluidsnorm richt zich tot de restgroep. "Een heel divers gegeven met daarin kantoren,
ziekenhuizen, hotels, studentenhuisvesting en rusthuizen. Bij de norm komt ook een informatieve
annex waarin we tips geven om de akoestiek in onder meer restaurants te verbeteren. Voor een
goed begrip: er komt dus geen geluidsnorm voor de horeca. Deze derde variant op de geluidsnorm is
ook bedoeld om de eisen voor deze gebouwtypes uit 1977 te actualiseren," vervolgt Bart Ingelaere.
Om de betrokken partijen te helpen in het ontwerpen en bouwen van constructies die in regel zijn met de geluidsnorm, publiceert het WTCB een TV-nota in de vorm van een e-publicatie met daarin
ruim 50 concepten voor appartementen en woningen. "Jaarlijks vullen we dit overzicht aan met
nieuwe good practices."

Bescherming garanderen

Hoe kijkt de sector vandaag naar de geluidsproblematiek en in hoeverre worden de normen daarin
toegepast?
Volgens Bart Hoylaerts worden de geluidsnormen breed gedragen. "Maar het is wel één van de
meest complexe materies in een gebouwontwerp. Eenvoudigweg omdat akoestiek weinig tastbaar is.
Het thema leidt ook vaak tot discussies omdat akoestisch comfort veelal een subjectief gegeven is."
Bart Ingelaere vervolgt: "Er is medisch bewijs dat lawaaihinder een invloed heeft op onze
gezondheid. Uit studies blijkt dat het menselijk brein in staat is om lawaaihinder te corrigeren
wanneer we wakker zijn. 's Nachts is dat niet het geval. Ons primitief verstand associeert lawaai met
gevaar. De geluidsprikkels lokken daardoor stressreacties uit: de hartslag en bloeddruk stijgen. Op
langere termijn leidt dat tot gezondheidsproblemen." De onderzoeker van het WTCB is bovendien
van oordeel dat we het voor de basiseisen uit de geluidsnorm niet over akoestisch comfort mogen
hebben, maar over akoestische bescherming. "Vanuit gezondheidsoogpunt is het absoluut belangrijk
dat we ons lichaam beschermen tegen geluidshinder."
Dominique Goven stelt zich daarbij de vraag wat comfort is. "Geluid hoeft niet altijd als negatief
gepercipieerd te worden. Met een bewuste productkeuze kun je de ruimte-akoestiek al verbeteren.
Als je dit in een vroeg stadium in het project meeneemt, hoeft dit niet extra te kosten en vermijd je
compromissen en noodoplossingen achteraf." Voor Vittorio Simoni zijn er twee manieren om de
akoestiek in een ruimte te beheersen. "Enerzijds heb je architecturale ingrepen waarbij je in de
materiaalkeuze ernaar streeft de nagalm te beperken. Anderzijds kun je in de decoratie nog
elementen aanvullen die de nagalm beheersen." Kris Gettemans is het helemaal eens met die visie,
toch stelt hij in de praktijk vaak vast dat ontwerpers er helemaal niets mee doen. "Vooral in
landschapskantoren valt het me op dat er in het ontwerp geen aandacht wordt besteed aan het
voorkomen van nagalm. Die slechte geluidsomstandigheden in een werkruimte hebben nochtans
invloed op de psychosociale aspecten." Bart Ingelaere geeft aan dat de nieuwe geluidsnorm onder
meer de zaalakoestische aspecten in kantoorgebouwen zal behandelen. Dominique Goven
onderbouwt de noodzaak voor die aandacht door te citeren uit een rapport van The World Green
Building Council. "De operationele kost voor een kantoorgebouw zit voor 90% in personeelkost, 9% in gebouwkosten en voor 1% in energiekost. Toch zie je dat we vandaag er allemaal naar streven om
onze kantoorgebouwen zo energiezuinig mogelijk te krijgen, wat in de basis goed is. De rest vergeten
we gewoon. Terwijl aandacht voor akoestiek een return zal opleveren in het terugdringen van
stresslevels en ziekteverzuim en zo dus een gunstig effect heeft op het hoogste percentage in de
kostenverdeling. Ik ben er van overtuigd dat de investering in een goede geluidsabsorptie op kantoor
zich snel laat terugverdienen. Ik weet alleen niet of we dat in normen moeten vastleggen."
"Dat is een must," meent Maarten Bostyn. "Alleen op die manier zullen projectontwikkelaars
rekening houden met akoestiek. Ze draaien iedere euro meermaals om met het oog op een maximaal
rendement. Ze zullen dus niet investeren in aspecten die niet verplicht zijn." En net die redenering
leidt er volgens Kris Gettemans toe dat achteraf ingegrepen moet worden. "En dat is niet alleen
duurder, maar ook een stuk moeilijker dan van in het ontwerp de juiste keuzes maken." Peter Legrand omschrijft akoestiek als een meerwaarde. "Wanneer we als fabrikant in de beginfase van een project betrokken zijn, stellen we vast dat zowel de ontwerpers als de opdrachtgever vooral oog
hebben voor aspecten als de kostprijs, esthetiek of klimaatbeheersing. Akoestiek komt nooit vanuit
deze hoek, wij brengen het dan in als meerwaarde van ons product."

Meer aandacht in opleiding


Hugo Van Keymeulen legt de vinger op de wonde door te wijzen op de gebrekkige kennis van
akoestiek bij de ontwerpers. "Het vak akoestiek lijkt niet te bestaan in de architectuuropleidingen."
Vittorio Simoni wijst erop dat er sinds dit jaar in de opleiding architectuur aan de UHasselt één
persoon is aangesteld om het aspect akoestiek te behartigen. Voor Kris Gettemans is het ook een
kwestie van gezond verstand. "Een architect die een woning in harde materialen ontwerpt, moet
toch weten dat dit tot problemen moet leiden." Vittorio Simoni wijst op de realiteit in de
architectuuropleiding: "In het laatste jaar wordt er nog op schaal 1/200 of 1/300 ontworpen en gaat
het vooral om het conceptuele. Er is nog maar weinig aandacht voor de detaillering of het
technische." Bart Ingelaere volgt, maar stelt ook vast dat het opleidingspakket van een architect heel
wat uren stabiliteit en technieken bevat, "terwijl dat de eerste aspecten zijn die een architect
uitbesteedt aan een studiebureau. Maar de architecten verwerken wel de luchtdichtheid,
brandpreventie en akoestiek in hun ontwerp. Is het dan niet logischer hier meer aandacht aan te
besteden in de opleiding architectuur?"

Hulp van specialisten


Maarten Bostyn is voorstander, omdat iedere fout cash wordt betaald. Joeri Haex dekt zich
tegenwoordig in voor die financiële verantwoordelijkheid. "We betrekken een akoestisch
studiebureau mee in het project om na te kijken of de voorstellen van de architect kloppen. Door
preventief de plannen te checken kunnen we problemen en kosten achteraf vermijden." Maarten
Bostyn ziet die trend ook bij andere aannemers. Voor Joeri Haex hoeft de tussenkomst van een
akoestisch studiebureau niet duur te zijn. "Ik ben voorstander voor dergelijke controles of testen
zoals een luchtdichtheidsmeting. Met minimale investeringen kun je fouten vroegtijdig aan het licht
brengen en veel erger vermijden." Maarten Bostyn zit op dezelfde golflengte. "Met de juiste
metingen kun je vrij eenvoudig aantonen dat de praktijk correct is. Mochten er toch problemen aan
het licht komen, dan kun je ze nog vrij goedkoop verhelpen. De totaalkost voor het project is wel wat
duurder, maar dat weegt niet op tegen de kosten waar je tegenaan loopt wanneer de problemen pas
na oplevering aan de oppervlakte komen." Bart Hoylaerts heeft positieve ervaringen met de
theoretische ondersteuning van een studiebureau akoestiek. "Maar een controle op de uitvoering
van alle details op de werf is een zaak van alle bouwpartners: die moeten ze goed op volgen." Bart
Ingelaere wijst hier op het project 'Robust Derails' van het WTCB waarbij een systeem van checklists
zorgt voor een werfopvolging. Dit is een aangepaste vorm van een Schots kwaliteitssysteem met
bijhorende controles, tot 5.000 per jaar. "Bij de start van het systeem voldeed meer dan 60% niet, in
2013 voldeed minder dan 1,5% niet aan de Schotse eisen. Voor het financiële aspect van akoestische
maatregelen waken we er nauwgezet over dat de invloed van de basiseisen in de norm geen of een
beperkte invloed heeft op de bouwkosten. Wat we vragen in de norm, is ook met 100% zekerheid
haalbaar." Toch is Bart Ingelaere pleitbezorger voor een holistische aanpak. "In een ontwerp moet je
met meer dan alleen akoestiek rekening houden. Daarom dat we de bouwconcepten met de
bijhorende checklists lanceren. Een ontwerper krijgt zo keuze uit meerdere oplossingen voor een
gebouwonderdeel."


Verhoogd comfortniveau


De geluidsnorm voor residentiële gebouwen voorziet twee akoestische niveaus. Is de vraag naar
het verhoogde comfort groot?
Hier zijn de gesprekspartners het niet met elkaar eens. Het WTCB krijgt vaak vragen over de concrete uitvoeringswijze om het verhoogde comfort te halen en Isover leidt op basis van de productverkoop af dat de verhoogde norm vaak wordt toegepast bij woningscheidende wanden. Joeri Haex trekt dat in twijfel vanuit zijn praktijkervaring. Hugo Van Keymeulen vermoedt dat er wel geïnformeerd wordt naar de correcte uitvoering. "Maar als de afweging ten opzichte van het rendement wordt gemaakt, zal de kostprijs toch vaak een struikelblok zijn. Bovendien is het niet eenvoudig om die verhoogde norm in de praktijk te halen. Want de resultaten in de praktijk zijn altijd anders dan wat er uit de labometingen bleek." Maarten Bostyn heeft die ervaring niet. "We laten vaak in situ testen uitvoeren op ons werk en we halen zonder uitzondering de eisen voor het verhoogde kwaliteitsniveau."
Bart Hoylaerts meent dat we toch vaker naar het verhoogde niveau zullen vragen. "We gaan almaar
dichter op elkaar wonen. Daarnaast zie je de opkomst van hybride woonvormen waar bijvoorbeeld
een kinderopvang gecombineerd wordt met appartementen. Bovendien is het een troef bij de
herbestemming van een gebouw." Wanneer het behalen van die eisen betaalbaar is, kan Joeri Haex
die visie bijtreden. "Maar de risico's zijn nu nog groot. Als aannemer of projectontwikkelaar zijn we
hoofdelijk aansprakelijk wanneer we de eisen niet halen. De digitalisering van de bouwprojecten zal
het hopelijk eenvoudiger maken om de eisen correct in te vullen." Bart Hoylaerts ziet overal een
grotere bewustwording voor akoestiek. "De overheid bijvoorbeeld heeft soms kwaliteitskamer voor
grote projecten. Daar is akoestiek nu ook een voornaam aandachtspunt."

Renovatie: complex maar verplicht


Het toepassen van de geluidsnorm in nieuwbouw spreekt voor zich. Maar hoe zit het met
renovatieprojecten?
Gianni Sangiacomo ziet er een hele uitdaging in: "Het verbeteren van de akoestiek leidt tot
ruimteverlies, hogere kosten en de vraag is of de bewoner nog met dit compromis kan leven, want
de bewoonbare oppervlakte zal afnemen." Volgens Hugo Van Keymeulen staat Vlaanderen vol
bakstenen gebouwen die aan renovatie toe zijn. "De trend is dat we almaar kleiner kopen om het
betaalbaar te houden. Wanneer de eigenaar zijn woonkamer van 4 bij 8m akoestisch wil isoleren en
zich komt informeren, moeten wij hem er op wijzen dat dit heel wat plaatsverlies betekent. Die
eigenaar heeft dan heel snel beslist om die inspanning toch maar niet te doen en te kiezen voor een
lager geluidscomfort."
Bart Ingelaere wijst erop dat de norm ook van toepassing is op zware renovatieprojecten. "De
architect is dan ook best op zijn hoede als de bewoner af wil van de akoestische eisen. Hij blijft verantwoordelijk. Veel rechtbanken beschouwen slechte akoestiek als een verborgen gebrek en
daarvoor kan een 30-jarige aansprakelijkheid gelden." Maarten Bostyn wijst erop dat de rechtbank
ook rekening zal houden met een redelijke termijn om het gebrek aan te kaarten. Hugo Van
Keymeulen maakt er ons op attent dat bepaalde gebouwen nooit ontworpen zijn om in te wonen.
"Zoals een fabriekspand dat wordt omgebouwd tot lofts. Het is een zware uitdaging om de akoestiek
daar op orde te brengen."

Commerciële troef?


Eén vraag blijft nog onbeantwoord: is een goede akoestiek een commerciële meerwaarde in de
verkoop van een woning?
Volgens Danny Somers vraagt een klant nooit naar de akoestiek in een koopproject. "We zijn er als
ontwikkelaar wel sterk mee bezig omdat we in één van onze eerste projecten – 20 jaar geleden – een
procedure om schadevergoeding hadden. Dat heeft er toe geleid dat we met de nodige ernst naar de
akoestiek kijken: we meten ieder project na en in de ontwerpfase zit een ingenieur akoestiek mee
aan tafel. In onze lastenboeken garanderen we een gewone akoestische bescherming, maar uit de
metingen blijkt dat we in de praktijk beter presteren. Feit is wel dat mensen niet willen betalen voor
een betere akoestiek." "Omdat ze er niet aan denken. De mensen zijn zich pas bewust van geluid en
het belang van een goede geluidsisolatie wanneer ze in een vorige woning wel geconfronteerd
werden met burenlawaai. Dan zullen ze er expliciet naar vragen. De doorsnee Belg zonder ervaringen
met akoestische problemen verwacht dat hij niets van zijn buren zal horen," stelt Bart Ingelaere.
Akoestiek is een weinig tastbaar gegeven dat dan ook nog eens in grootheden wordt uitgedrukt waar
niemand wat van begrijpt. "Daar kan in de toekomst verandering in komen. Er wordt gewerkt aan
een Europese classificatie om de akoestiek in gebouwen te waarderen. Een gebouw kan dan
bijvoorbeeld een A- of een B-label krijgen," besluit Bart Ingelaere.

Tekst: TiM Vanhove
Fotografie: Marc Sourbron & Bart Gosselin Photography (Interalu

Danny Somers, Gedelegeerd bestuurder SOM Project: 
"Mensen zijn niet bereid te betalen voor een goede akoestiek. Het is geen commerciële troef."

Bart Hoylaerts, Architect-vennoot a2o architecten: 
"De geluidsnorm wordt breed gedragen, maar het is wel één van de moeilijkste aspecten in een gebouwontwerp, net omdat de materie weinig tastbaar is."








Joeri Haex, Gedelegeerd bestuurder Bouwonderneming Haex:
"Door een akoestisch studiebureau in de ontwerpfase te betrekken, kun je heel wat fouten vermijden."









Bart Ingelaere, Assistent Departementshoofd Akoestiek, energie en klimaat bij het WTCB: 
"De betaalbaarheid van de geëiste maatregelen is één van de uitgangspunten in het bepalen van de geluidsnormen."


Dominique Goven, Marketing manager Centraal Europa Rockfon: 
"Geluidsabsorberende maatregelen in kantoorgebouwen moeten bekeken 
worden als investering, niet als kost. De investering laat zich snel terugverdienen in het terugdringen
van stresslevels en ziekteverzuim."






Kris Gettemans, Preventieadviseur industriële hygiëne Mensura: 
"In het ontwerp van kantoorgebouwen wordt weinig aandacht aan nagalm besteed. Dat noodzaakt achteraf dure en moeilijke aanpassingen om de akoestiek op peil te brengen.

Hugo Van Keymeulen, Product manager & Project manager Gyproc: 
"De kennis van akoestiek bij architect is beperkt. Het vak lijkt onbestaande in 
hun opleiding."








Peter Legrand, Key accountmanager LCC Plafonds: 
"De opdrachtgever is niet bezig met akoestiek. Voor ons is het vaak een meerwaarde 
die we aan ons product kunnen koppelen."







Gianni Sangiacomo, Technical sales engineer Isover: 
"De akoestische eisen toepassen in een renovatieproject is niet alleen moeilijk, maar brengt ook hoge kosten en ruimteverlies met zich mee."









Maarten Bostyn,  Gedelegeerd bestuurder Isola: 
"Alleen wanneer er eisen komen over nagalm in kantoorgebouwen, zullen 
projectontwikkelaars er rekening mee houden. Investeren in akoestiek weegt negatief op het
rendement."








Vittorio Simoni, Architect en hoofddocent architectuur UHasselt: 
"In de laatste jaren van de architectuuropleiding draait het om het conceptuele, er is 
weinig aandacht voor detaillering, technische aspecten of akoestiek."

$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/events.html

$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/nieuws.html

[OPMERKELIJK]_$show=post$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[OPMERKELIJK]_$show=home$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[PRODUCTEN IN DE KIJKER]_$show=home$type=slider$sn=0$l=0$m=0

Naam

Architecten,10,BouwArena,20,BouwProfs,36,Events,21,Magazine,149,Nieuws,69,nieuwsbrief,5,Opmerkelijk,31,Producten,13,Start,1,
ltr
item
Limburg Bouwt: Debat Akoestiek
Debat Akoestiek
http://3.bp.blogspot.com/-vquxJQVyEnA/VR4zWyeXARI/AAAAAAAARGY/fu6S5d7n_oM/s1600/PG%2BAccoustiek-6051-0315.jpg
http://3.bp.blogspot.com/-vquxJQVyEnA/VR4zWyeXARI/AAAAAAAARGY/fu6S5d7n_oM/s72-c/PG%2BAccoustiek-6051-0315.jpg
Limburg Bouwt
https://www.limburgbouwt.be/2015/04/debat-akoestiek.html
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/2015/04/debat-akoestiek.html
true
4477459768300403125
UTF-8
Alle updates Geen zoekresultaten TOON ALLE Lees meer Beantwoorden Cancel antwoord Delete door Home PAGINA'S UPDATES Bekijk alles VOOR U AANBEVOLEN Rubriek Archief ZOEKEN ALLE UPDATES Geen zoekresultaten Terug Home Zondag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zon Maa Din Woe Don Vrij Zat Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Jan Feb Maa Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec zojuist 1 minuut geleden $$1$$ minutes ago 1 uur geleden $$1$$ hours ago Gisteren $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago meer dan 5 weken geleden Volgers Volg THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy