$show=home$type=grid$spc=1$sn=0$l=0$c=4$m=0

$show=home$type=carousel$h=90$t=0$cls=4$l=0

Debat wegenbouw: "Sector in vrije val?"

De Limburgse wegenbouw staat voor een moeilijke periode. Dat is een heel voorzichtige conclusie uit een eerste debat met vertegenwoordigers uit de sector. Het aantal opdrachten zit in sterk dalende lijn en de nabije toekomst lijkt geen beterschap te brengen. De prijzenslag heeft overigens gevolgen op de kwaliteit van het geleverde werk. De sector hapt naar adem en rekent op overgangsmaatregelen of grote projecten om rust te brengen.
(tekst: TiM Vanhove, fotografie: Marc Sourbron)




In 2014 neemt Limburg Bouwt de wegenbouw uitgebreid onder de loep. In ieder nummer van uw vakblad gaan we dieper in op een specifiek thema in de sector. In dit eerste debat nemen we de pols van de economische situatie in de Limburgse wegenbouw. En die is absoluut niet goed. Erik Keijers licht toe: “Uit de conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België blijkt dat het ondernemersvertrouwen opnieuw stijgt, met uitzondering van één sector: de wegenbouw. De grafiek voor de sector zit werkelijk in vrije val. Wanneer ik naar de omzetcijfers van Grizaco kijk, stel ik vast dat ons orderboek voor 2014 eenzelfde grootteorde heeft als dat van 2013, maar de brutomarge gaat er wel met 3% op achteruit.” Joeri Hamal ziet vanuit de leverancierszijde gelijkaardige signalen. “We merken dat aannemers vragen om werken vroeger op te starten omdat de orderportefeuille leeg is. Of dat ze werken bewust spreiden om de tijd vol te krijgen.” Bart Adriaens zit op de eerste rij en ziet voorlopig geen verandering komen.

“Als studiebureau komen offertevragen voor nieuwe opdrachten eerst bij ons. Zeker vanuit de gemeentebesturen is het van op dat vlak heel rustig. Daar waar we vroeger wekelijks wel een offertevraag kregen, gebeurt het nu dat er maandenlang geen vraag binnenkomt. Dat vertaalt zich natuurlijk ook naar de aannemers.”


Tom Vandeput merkt toch op dat de stad Hasselt zijn investeringsniveau voor reguliere infrastructuuropdrachten al jaren op eenzelfde niveau houdt en dat ook de volgende jaren zal blijven doen. “We schrijven de volledige legislatuur jaarlijks hetzelfde bedrag in en door de nieuwe BBC-verplichting is de uitvoering gegarandeerd. Daarnaast trekken we nog vele miljoenen euro’s uit voor uitzonderlijke infrastructuurwerken aan onze geplande stadsontwikkelingsprojecten zoals Blauwe Boulevard, Spartacus en de stationsomgeving.”

Hasselt is wellicht de uitzondering op de regel, want volgens Erik Keijers zijn er ook gemeentes die niets meer uitgeven. “En daardoor vermindert het totaalpakket enorm. En die beperktere financiële mogelijkheden bij de gemeentebesturen zijn ook vervelend voor Aquafin en Infrax. Wanneer de gemeenten hun aandeel in deze projecten niet kunnen leveren, komen hun projecten ook vast te zitten. De koe zit dus bij de gemeentes.” Volgens de debattanten belanden vandaag heel wat projecten om deze reden in de schuif.



Noord-Zuidverbinding nodig. Welke oplossingen ziet de sector om uit de malaise te geraken?
Volgens Ludo Panis is op korte termijn een overgangsmaatregel nodig om projecten die op deze manier vast zitten terug op de markt te brengen. Wat zo’n maatregel kan zijn? “Een BTW-verlaging of het volledig laten wegvallen van de BTW op dit soort investeringen,” oppert Erik Keijers. Voor Ludo Panis zouden de provincies of de Vlaamse overheid op korte termijn kunnen bijspringen door projecten voor te financieren. Joeri Hamal wijst erop dat de Vlaamse overheid een pact heeft met Aquafin (400 miljoen euro) om een deel van de taken in rioleringsprojecten van de gemeentebesturen over te nemen. “Het is echter enkel het aandeel riolering. Daardoor blijft het risico bestaan dat een project om financiële redenen bij het gemeentebestuur geblokkeerd raakt.”

Aan tafel is er alvast unanimiteit over het feit dat de periode 2014 – 2015 nog heel moeilijk zal zijn voor de sector. 


Leon Luyten: “Ook de wegenbouw zal wel uit de crisis kruipen, maar de overgang wordt nog heel moeilijk. En het is niet vanzelfsprekend om korte termijnoplossingen te vinden.” 

Alain Bulen betreurt dat grote infrastructuurprojecten vandaag blijven steken omwille van allerhande procedures. “Wanneer bijvoorbeeld de Noord-zuid Limburg opnieuw op de markt komt, zal dat heel wat verhitting wegnemen. Maar dat hebben we zelf niet in de hand.” Hoe staat het nu met dat dossier? Gijs Moors geeft inzicht in de stand van zaken: “Achter de schermen werken we volop aan het dossier. Het plan-MER is goedgekeurd en de Vlaamse administraties zitten op één lijn voor het GRUP. Bedoeling is dat de Vlaamse overheid dit nog vast stelt voor de verkiezingen, zodat nadien het openbaar onderzoek kan lopen. Daarmee moet het project ook juridische zekerheid krijgen. Bedoeling is dat eind 2014 de aannemers opnieuw aan zet zijn om hun aanbesteding uit te werken, zodat we in de periode 2017 – 2018 de werken kunnen uitvoeren. Dat is natuurlijk allemaal onder voorbehoud dat er geen kink in de kabel komt. We besteden er echter grote aandacht aan om een juridisch goed onderbouwd dossier te hebben.”

Verder wijst Gijs Moors erop dat de Vlaamse overheid initiatieven heeft genomen om dergelijke grote infrastructuurprojecten sneller uitvoeringsklaar te hebben. “Zo verlopen vergunnings- en MER-procedures al sneller. Bovendien werken de verschillende administraties beter samen in de verschillende dossier. Een mooi voorbeeld daarvan is de A11 in Brugge. Die kwam volgens timing op de markt en is intussen ook gegund aan een consortium (Via Brugge, met daarin Jan De Nul, Algemene Ondernemingen Van Laere, Franki Construct, Aswebo, Aclagro en DG Infra+, nvdr). Verder zijn de Noordzuid Kempen en de sluiting van de Ring rond Gent in uitvoering en is er een beslissing in de Oosterweelverbinding.

De gemeente investeren nauwelijks nog. Hoe zit het met de investeringen van de Vlaamse overheid in de Limburgse infrastructuur? En wordt dit bedrag voldoende gespreid?

Volgens Gijs Moors bewijst de Vlaamse overheid dat ze een investeringsregering is. “Het investeringsniveau is de afgelopen jaren nagenoeg gelijk gebleven. De beleidskredieten daalden amper 3% in 2013 ten opzichte van 2012. Daar tegenover staat wel dat de werkingskredieten van AWV met 8% daalden. Door de eigen werking goedkoper te maken, slagen we erin het investeringsniveau gelijk te houden.” Van de 3,6 miljard euro die de Vlaamse overheid investeert in infrastructuurwerken, gaat een kleine 700 miljoen naar wegenwerken. 80 miljoen euro daarvan komt naar Limburg. 


Erik Keijers vraagt zich af of dat bedrag niet deels wordt afgeroomd door investeringen voor De Lijn. Gijs Moors nuanceert, want een deel van dat bedrag komt ook de wegenbouwsector ten goede, bijvoorbeeld wanneer een kruispunt wordt aangepast, of een busbaan wordt aangelegd.













Prijsduiken

In de huidige aanbestedingsprocedure is prijs de doorslaggevende factor. Met een markt die onder druk staat, gaan de prijzen ook diep. Laat dat nog voldoende ruimte voor kwaliteit en innovatie?

Leon Luyten merkt op dat het idee van de ‘marché public’ door de jaren scheef gegroeid is. “In het beginidee lag het risico bij de opdrachtgever die voor de laagste prijs koos. Vandaag is het systeem echter zo geëvolueerd dat het risico opnieuw bij de opdrachtnemer ligt.”

De lage prijzen die vandaag in de markt gangbaar zijn, dragen zeker niet bij tot een betere kwaliteit meent Alain Bulen.

 “Als studiebureau moeten we ook met een lage prijs inschrijven om het werk binnen te halen. En wij worden vervolgens afgerekend op de aanbestedingsprijs. Daar stellen we vast dat de marktprijzen voor materialen en werkuren op een jaar tijd met 18 tot 20% zijn gezakt. Dat betekent dat ons budget bij de start van een project al is opgebruikt, en dat vertaalt zich in de kwaliteit. Dat is ook beangstigend, want zo gaat de ruimte verloren om innovatief te zijn of medewerkers op te leiden. Dat dreigt over enkele jaren voelbaar te zijn in de kwaliteit van de ontwerpen.”


Anne Froidmont onderkent dat een gebrek aan werk invloed heeft op de marges, ook voor de leveranciers. “Voor fabrikanten betekent dat op korte termijn vertraging op innovatie of eventueel zelfs herstructureren.”


Kwaliteit bewaken

Voor Erik Keijers zit een belangrijk deel van het probleem in het Standaardbestek 250, de bijbel in de sector. “Wanneer de aannemer in zijn offerte het SB250 volgt, is de opdrachtgever ervan overtuigd dat de aannemer kwaliteit levert. Hij kan dus met een gerust hart gunnen aan de laagste bieder. Maar in de praktijk zie je dan dat die aannemer tijdens de uitvoering naar loopholes zoekt. En dat komt de kwaliteit ook niet ten goede.” Joeri Hamal heeft al ervaringen van opdrachtgevers die het verschil tussen laagste offerteprijs en de geraamde prijs deels benutten om quasi permanent werftoezicht te organiseren en zo gesjoemel te vermijden. Volgens Ludo Panis is het verplicht werken met producten met een kwaliteitslabel zoals BENOR ook een garantie op kwaliteit. “Spijtig genoeg erkent de overheid BENOR weinig in de wegenbouw. Naar verluidt komen er wel bijkomende eisen voor wegenisbeton, zodat ook hier hogere eisen en typemengsels door BENOR kunnen gecertificeerd worden.”

AWV zet op meerdere vlakken in om de kwaliteit te bewaken. “Enerzijds is er de productkwaliteit, anderzijds geven we de hoogste prioriteit op controle van de uitvoering. Daarop besparen we niet. Maar meer nog, bij aanbestedingen durven we studiebureaus of aannemers te weren, die inschrijven met prijzen die volgens ons te laag liggen. Maar dan krijgen we vanuit de aannemerswereld de opmerking dat we daar ook niet té ver in moeten gaan,” aldus Gijs Moors.


Alain Bulen vindt dit een moeilijk gegeven. “Soms schrijf je als aannemer met een lage prijs of zelfs verlies in om werk binnen te halen om je mensen aan het werk te houden. Dat is berekend omdat je weet dat je door moet.”


Het nieuwe aanbesteden

Het Europees Parlement verplicht ons land om binnen de twee jaar af te stappen van het aanbestedingssysteem waarbij de laagste inschrijver de opdracht binnen haalt. Ook andere factoren moeten mee wegen. Welke ideeën leven er op dat vlak binnen de wegenbouw?

Erik Keijers oppert om met checklisten te werken, waarbij de overheid controleert of de aannemer de werken volgens de gestelde eisen heeft uitgevoerd. “Wanneer dat het geval is, heb je recht op een attest van goede uitvoering. En dergelijke attesten kunnen meewegen in toekomstige beslissingen. Ze garanderen de kwaliteit die de aannemer levert.” Volgens Gijs Moors denkt AWV ook in de richting van een kwaliteitscriterium. “In navolging van Aquafin bekijken we of het zinvol aannemers punten te geven op basis van enkele kwaliteitscriteria. De in de voorgaande jaren behaalde punten zouden dan mee kunnen wegen in de beslissing welke aannemer een project krijgt toegewezen. Maar het systeem is niet waterdicht. Wat doe je met nieuwe aannemers? Die konden nog geen score opbouwen.” Leon Luyten gelooft in de aanpak die vandaag al geldt voor grote projecten. “Daar wordt naast de prijs ook rekening gehouden met andere criteria.” Gijs Moors heeft bedenkingen bij de zwijm van subjectiviteit die over die criteria kan hangen. Tom Vandeput Tom Vandeput ziet een verschil met de vormen van aanbesteden die door steden wel courant gebruikt worden bij ruwbouw- en stadsontwikkelingsprojecten. Daar worden vaak heel verschillende aanbestedingsprocedures gevoerd, zoals PPS, Concurentiedialoog, DBFM, enzovoort. Dat zorgt er voor dat heel wat meer criteria dan enkel de prijs van doorslaggevend belang zijn, zoals duurzaamheid. Recente dossiers in Hasselt zijn het stedelijk zwembad, de jeugdherberg of het stadskantoor. Is de wegenbouw dan conservatiever?”

Alain Bulen ziet de verklaring in de grootteorde van de werken. “De bedragen zijn te klein. Uit een gesprek met Aquafin blijkt dat voor hen de grens voor creatieve aanbestedingen op 10 miljoen euro ligt. Daarbij komt ook nog dat de infrastuctuuraannemers doorgaans geen eigen studiedienst hebben. Die hebben ze ook niet nodig voor de kleine projecten. Bij grote projecten – zoals de Noord-zuid – zie je dat de grote aannemers naar voren treden en zij hebben wel een interne studiedienst. Zij kunnen dan ook gemakkelijker op die vraag naar creativiteit inspelen.”



Ecologie als parameter

AWV probeerde vorig jaar ook al de piste van een resultaatsverbintenis voor de asfaltrenovatie van een stuk autosnelweg. “De aannemer diende een waarborg van 10 jaar te geven. Probleem is echter dat het moeilijk is om een dergelijke aanbesteding te organiseren binnen het huidige juridische kader. En het vraagt ook heel wat werk en die is er niet altijd. Dan grijp je al snel terug naar de klassieke procedure,” aldus Gijs Moors.


Tom De Coster oppert het idee om naar Duits model aan te besteden. “Daar krijgt de aannemer die het dichtst aansluit bij het gemiddelde van de ingediende prijzen de opdracht toegewezen. Zo bouw je ook al een zekere kwaliteitsgarantie in.” Erik Keijers haalt inspiratie bij onze noorderburen. “Daar is er ketensamenwerking tussen aannemers. Daarbij brengt iedere aannemer zijn specialisatie in en werken ze samen met de opdrachtgever. Het is schijnbaar succesvol. Vanuit de Confederatie Bouw bekijken we of het systeem ook in België haalbaar is.” Anne Froidmont vraagt zich af waarom ecologische parameters geen optie zijn. “Die zijn objectief. Zeker voor besturen die een duurzaam aankoopbeleid willen voeren, is het een interessant gegeven.” Leon Luyten geeft het voorbeeld van lagetemperatuur asfalt. Bij de productie komt een lager CO2-uitstoot vrij. Zoiets kan ook mee in de eindbeoordeling. Sommige overheden hebben er stilaan oor voor.” Ludo Panis haalt het voorbeeld van de Nederlandse MKI-index aan. Die kan zeker op grote projecten een waardevolle parameter zijn om de milieubelasting te beoordelen.



Zwaar bevochten orders

Het aantal opdrachten zit in dalende lijn en wordt dus zwaar bevochten. Hoe vertaalt zich dat in de orderboeken?

Iedere nieuwe aanbesteding wordt zwaar bevochten. “Je ziet dat de grote aannemers zich ook op de kleinere projecten gooien. Voor de omgevingsaanleg rond het nieuwe IOK-kantoor in Geel dienden zich 31 inschrijvers aan,” antwoordt Joeri Hamal. 

Tom De Coster bevestigt dat het hoge aantal inschrijvers geen uitzondering meer is en onderbouwt dat met enkele voorbeelden. Om dat de buit binnen te halen moet er aan lagere prijzen ingeschreven worden. Leon Luyten staaft dat. “Wanneer ik onze aanbestedingen van 2013 met die van 2012 vergelijk, zie ik dat we hetzelfde aantal aanbestedingen hebben gedaan, maar dat we daarmee maar 66% van het bedrag van 2012 halen. De werken worden kleiner en als grote aannemer moeten we ons daar ook op richten.”

Tom De Coster trekt de vergelijking door naar de privémarkt. Wanneer de overheid niet investeert, gebeurt dat op de privémarkt ook niet. Daar kunnen we als aannemers dus geen soelaas zoeken.” Volgens Joeri Hamal is er maar één sector die onverminderd blijft investeren: de verkavelaars. Tom Vandeput onderbouwt dat met het feit dat Hasselt binnenkort het gewestelijk RUP goedkeurt en dat daarin een eenmalige vrijgave van alle woonuitbreidingsgebieden in Hasselt zit. “Dat is een enorm aantal. En voor er op die percelen gebouwd mag worden, moet eerst de wegenis aangelegd zijn.” Misschien toch een klein lichtpunt om dit eerste debat mee af te ronden.
 
Bart Adriaens: “Vroeger kregen we wekelijks een offertevraag binnen. Nu is het al enkele maanden windstil.”














 

$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/events.html

$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/nieuws.html

[OPMERKELIJK]_$show=post$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[OPMERKELIJK]_$show=home$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[PRODUCTEN IN DE KIJKER]_$show=home$type=slider$sn=0$l=0$m=0

Naam

Architecten,10,BouwArena,20,BouwProfs,36,Events,21,Magazine,152,Nieuws,69,nieuwsbrief,5,Opmerkelijk,34,Producten,13,Start,1,
ltr
item
Limburg Bouwt: Debat wegenbouw: "Sector in vrije val?"
Debat wegenbouw: "Sector in vrije val?"
http://1.bp.blogspot.com/-xpVsIeFIrD4/VJl6_SyDgBI/AAAAAAAAJjU/x2E4uW-OBB8/s1600/PG%2BWegenbouw-5722-0214.jpg
http://1.bp.blogspot.com/-xpVsIeFIrD4/VJl6_SyDgBI/AAAAAAAAJjU/x2E4uW-OBB8/s72-c/PG%2BWegenbouw-5722-0214.jpg
Limburg Bouwt
https://www.limburgbouwt.be/2014/12/debat-wegenbouw-sector-in-vrije-val.html
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/2014/12/debat-wegenbouw-sector-in-vrije-val.html
true
4477459768300403125
UTF-8
Alle updates Geen zoekresultaten TOON ALLE Lees meer Beantwoorden Cancel antwoord Delete door Home PAGINA'S UPDATES Bekijk alles VOOR U AANBEVOLEN Rubriek Archief ZOEKEN ALLE UPDATES Geen zoekresultaten Terug Home Zondag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zon Maa Din Woe Don Vrij Zat Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Jan Feb Maa Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec zojuist 1 minuut geleden $$1$$ minutes ago 1 uur geleden $$1$$ hours ago Gisteren $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago meer dan 5 weken geleden Volgers Volg THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy