$show=home$type=grid$spc=1$sn=0$l=0$c=4$m=0

$show=home$type=carousel$h=90$t=0$cls=4$l=0

Debat gezondheidszorg: "Privésector trekt zorglaken naar zich toe"



De gezondheidssector beweegt vandaag sneller dan ooit tevoren. Vooral in onze provincie staan er verschillende projecten in de steigers. Opvallend daarbij is dat een belangrijk deel ervan privé-initiatieven zijn. Van waar die evolutie? Limburg Bouwt legde die vraag voor aan enkele specialisten uit de zorgsector en vroeg hen meteen in hun glazen bol te kijken naar toekomstige ontwikkelingen.
Tekst: TiM Vanhove, fotografie: Marc Sourbron



Uit statistieken van de overheid blijkt dat de behoefte aan woongelegenheden voor 65-plussers in Limburg maar voor 72% is ingevuld. Daarmee blijft onze provincie een aardig stuk onder het Vlaams gemiddelde (85%). Hoe komt het dat onze provincie achterop hinkt? Patrick Kerkhofs ziet hierin een historische reden. “Ouderenzorg werd in het verleden vooral georganiseerd door kloosterordes. Die ordes zijn van oudsher sterker vertegenwoordigd in Oost- en West-Vlaanderen. Vandaar ook dat de behoefte in die provincies voor nagenoeg 95% is ingevuld. Gezien dit aanbod er in Limburg niet was, heeft onze provincie sterker ingezet op thuiszorg. Daar zijn wij dan weer voorlopers in Vlaanderen.”


Krijgen we de achterstand in Limburg nog tijdig weggewerkt?
Patrick Kerkhofs (Afgevaardigd bestuurder Probis) maakt een kanttekening bij dit cijfer. “Het is vanuit de overheid nooit getoetst op zijn correctheid. Bovendien vrees ik dat wanneer we naar een 100% invulling streven, we met leegstand geconfronteerd zullen worden. Een rusthuisbewoner heeft anno 2014 een gemiddelde leeftijd van 86 jaar. Men komt pas in zijn laatste levensfase naar een woonzorgcentrum, de gemiddelde verblijfsduur is er dan ook 13 maanden.” Het is voor Patrick Kerkhofs wel belangrijk rekening te houden met de toekomstige nood. “De vergrijzing begint nu pas en bereikt over 25 à 30 jaar zijn hoogtepunt. Willen we die piek op kunnen vangen, dan moeten we nu al aan de nodige infrastructuur denken.”





En wat na die piek? Is de infrastructuur voldoende flexibel om na de hausse een andere invulling te krijgen om de gevreesde leegstand te vermijden?

Volgens architect Steven Hendrickx (architect Jaspers – Eyers Architects) vraagt dat om een oefening. “Je moet immers rekening houden met de stedenbouwkundige mogelijkheden. In de ideale situatie kom je tot een mix van woonzorgcentrum, zorgappartementen of assistentiewoningen gekoppeld met appartementen en woningen in een groter woongebied. Momenteel lopen de eerste pilootprojecten om de mogelijkheden op dit vlak af te toetsen. Patrick Kerkhofs vraagt zich af hoe flexibel je een gebouw vandaag nog kunt ontwerpen. “De normen worden almaar strenger. Denk maar aan de EPB-eisen, akoestische eisen, … Inspelen op veranderende vragen binnen een bestaand gebouw is overigens niet vanzelfsprekend. Stel dat de markt over 15 jaar grotere kamers vraagt. Dan zou je twee kamers kunnen samenvoegen. Maar dan staat je economische rendabiliteit op de helling omdat je de helft van de capaciteit verliest. De vraag is ook in hoeverre zorggebouwen in aanmerking komen voor herbestemming. We moeten rekening houden met de stedenbouwkundige context.” Yolanda Lenaers wijst er op dat die oefening in Nederland wel succesvol gemaakt wordt. “Daar zie je dat scholen in huizen in een woonwijk worden ingericht. Wanneer de leeftijd van de bewoners stijgt en de school niet langer nodig is in de wijk, kan ze heel eenvoudig worden omgevormd tot woningen.” “Met zorgappartementen is zo’n transitie perfect denkbaar,” geeft Patrick Kerkhofs aan. “Maar in de harde zorg blijft het toch inspelen op de vraag van de toekomstige bejaarden.”

Privésector boven
Als we naar de ontwikkelingen op de markt kijken, wie zijn dan vandaag de protagonisten in de nieuwe zorgprojecten?
“We zien vooral een groei in het aandeel van de privé-investeerders. De nieuwe projecten in Limburg zijn voor 80 tot 85% in handen van de private sector. Lokale besturen stellen zich almaar meer de vraag of het uitbaten van serviceflats en woonzorgcentra nog een kernactiviteit is. Zo heeft Probis recent in opdracht van de lokale besturen in Boortmeerbeek en Oud-Heverlee twee zorgprojecten overgenomen. Vanuit onze consulting activiteit constateren we een toegenomen vraag van lokale besturen om hun exploitaties niet langer in eigen beheer te doen,” licht Patrick Kerkhofs toe.

Kijken die privé-investeerders anders naar de organisatie van een woonzorgcentrum of serviceflats aangezien ze minder gebonden zijn aan de regels voor de VIPA-subsidiëring?
“Let op, ook de private sector is gebonden aan normen over de inrichting en organisatie van een woonzorgcentrum. We moeten er bovendien over waken dat er geen discrepantie ontstaat tussen de verschillende woonzorgcentra. Om de nodige flexibiliteit te bewaren, is het aangewezen ook private woonzorgcentra te ontwikkelen volgens de erkenningsvoorwaarden. Het is overigens een misvatting dat privé-investeerders groter bouwen omdat ze niet gebonden zijn aan de subsidienormen. Bij de grote groepen zien we net dat ze kleiner bouwen om hun kosten beter te beheersen,” zegt Steven Hendrickx. Patrick Kerkhofs beaamt de economische motieven bij de grote zorggroepen. “Maar daar schuilt ook een toekomstige bedreiging in. Wanneer zorgbehoevende bejaarden in de toekomst een grote leefruimte verlangen, dan kunnen ze daar niet meer op inspelen. Dat is ook de reden waarom we vanuit Probis bewust blijven kiezen voor gemixte projecten.”
De overheid begrijpt intussen ook dat het wetgevend keurslijf te strak zit. Steven Hendrickx geeft mee dat er momenteel projecten lopen – ondersteund door de Vlaamse Bouwmeester – waarbinnen overheid en privé zoeken naar mogelijkheden om woon- en zorgoplossingen in een groter gebied te ontwikkelen. “Daarbij is ook de nodige juridische ondersteuning om het maximale te halen binnen het wetgevend kader.” “Minister Vandeurzen heeft zelfs toegezegd dat na de regeringsvorming een pilootproject wordt opgestart dat toelaat om onze filosofie te vertalen in een concept en dat de norm hier vrijer op toegepast wordt,” vult Patrick Kerkhofs aan.

Wat dan met projecten als de Golfresidentie in De Haan of de Nieuwe Kaai in Turnhout, die evolueren naar ware zorghotels met luxueuze dienstverlening? Vormen ze een uitzondering op de regel?
Steven Hendrickx geeft aan dat het concept afhankelijk is van de visie van de projectontwikkelaar enerzijds en de beoogde doelgroep anderzijds. “We zien dat Franse groepen de stap naar België maken. Zij kiezen er volgens de Franse cultuur voor kleinere gemeenschappelijke voorzieningen in hun woonzorgcentra en assistentiewoningen, maar zetten daar wel aantrekkelijke faciliteiten zoals golf of wellness tegenover.” “Bovendien besteden de Fransen bijvoorbeeld meer aandacht aan de collectieve delen. Ze richten die vooral op de gelijkvloerse verdieping in en beperken de verdieping voor het merendeel tot de kamers. Dat staat haaks op het Vlaamse model waar we met meerdere leefgroepen per niveau werken. Ook maakt hospitality beperkt zijn intrede. Maar dat vraagt om een hoge investering en houdt een enorm risico in,” pikt Patrick Kerkhofs in. De debattanten stellen zich hardop de vraag of dergelijke initiatieven wel aansluiten bij onze cultuur en of de doelgroep hier niet beperkt is. 
Volgens Veronique Houben (Bestuurder Houben) komt 90% van de markt niet in aanmerking voor deze luxe-projecten.
Tony Quintens geeft ook aan dat de inrichting mee bepaald wordt door de werking. “Kiest men ervoor iedereen op zijn of haar kamer te laten of motiveert men de bewoners om naar de leefruimte te komen.” 












John Vrancken (Zaakvoerder Arcat Resin Technologies) beaamt. “Het verzorgend personeel heeft – gezien het structureel personeelstekort - meer overzicht wanneer iedereen samen zit in de leefruimte.”

A la tête du client
Toch waarschuwt Patrick Kerkhofs voor de manier van werken die je vandaag vaak ziet in onze woonzorgcentra. “Het samenzitten geeft het verzorgend personeel inderdaad een goed overzicht. En het ontbijt en de middagmaaltijd worden ook op vaste tijdstippen geserveerd. Maar dat is niet langer wat de klant wenst. Je voelt de tendens naar het werken à la tête du client. Dat vraagt om een gigantische wijziging in de werking. Ze neigt zelfs naar een hotelaanpak en zal ook dito kamerprijzen vertegenwoordigen. In het Clarenhof kunnen de bewoners al via mail aan de kok doorgeven hoe laat ze willen eten.”





Tony Quintens (Afgevaardigd bestuurder Convents Products) merkt daarbij op dat we over 20 jaar niet meer hetzelfde doen als met de 70- en 80-jarigen van nu. “De babyboomers hebben een heel andere manier van leven en hebben andere vrijheden en die verwachten ze dan ook terug te vinden in hun serviceflat of woonzorgcentrum.” 















Yolanda Lenaers (Managing director Kusch+Co) ziet de zorgkamer evolueren richting hotelkamer. Om zover te komen voelt Patrick Kerkhofs de nood dat de overheid afstapt van haar doelgroepwerking.

Hoe is de zorgkamer vandaag geëvolueerd inspelend op de nieuwe verwachtingen en noden?
Het accent ligt vooral op privacy en esthetiek. De technologie begint zijn intrede te maken, maar het verloopt traag. “Je kunt je de vraag stellen of een 85-jarige in een rolstoel een touch screen kan bedienen. Toch zie je dat zorgflats niet meer zonder internettoegang kunnen. Al was het maar voor onze eigen zorgtoepassingen, zoals het elektronisch zorgdossier.” Carl Maes ziet ook mogelijkheden buiten de verpleging. “In Nederland bezocht ik een project waar de bewoners van serviceflats hun bestellingen digitaal kunnen doorgeven aan de buurtsupermarkt. Dezelfde dag krijgen ze hun bestellingen nog geleverd.”
WIFI is volgens Steven Hendrickx een algemeen gegeven in nieuwbouwprojecten. “Maar in bepaalde technieken zijn we toch terughoudend. Bijvoorbeeld het gebruik van schermen. Je weet nooit hoe toekomstvast dergelijke technieken al zijn.” Voor bestaande gebouwen vindt Patrick Kerkhofs dit niet zo evident. “Het is altijd een economische afweging. Nog niet de helft van de Vlaamse zorgcentra gebruikt een elektronisch zorgdossier. Er is vandaag ook al heel wat beschikbaar aan technieken. Als je maar voldoende bekabeling trekt of WIFI hebt, is veel mogelijk. Zo kun je residenten met dwaalgedrag in het hele gebouw lokaliseren of de buitendeuren automatisch laten sluiten wanneer ze in de buurt ervan komen. Maar die keuzes blijven een kwestie van budget.”

Zorgarchitectuur
Niet alleen de bewoners, ook het verzorgend personeel moet zich thuis voelen in een zorgproject. Kan de architectuur hier toe bijdragen?
De gesprekspartners antwoorden volmondig ‘ja’. “Een voorbeeld: voor het Clarenhof kregen we 1.200 sollicitaties voor 40 vacatures. De ligging en de uitstraling van het project waren daarbij belangrijke drijfveren,” geeft Patrick Kerkhofs aan. “De organisatie van een gebouw bepaalt in belangrijke mate het werkcomfort. Organiseer je de circulatie verticaal of op één niveau? Dat betekent een groot verschil in de loopafstanden die een verpleegster moet afleggen. Zeker in de nachtdienst wanneer één verpleegster verantwoordelijk is voor meerdere leefgroepen kan dat een groot verschil maken. Vanuit die optiek kiezen we er voor de projecten maximaal horizontaal te organiseren,” aldus Steven Hendrickx. Ook de aankleding van een gebouw speelt volgens de architect een belangrijke rol. “De inrichting is een momentopname waarin je kiest uit de beschikbare materialen en technieken. De uitdaging is daarmee een zo tijdloos mogelijk kader te creëren.”

Vraagt het ontwerpen van aantrekkelijke woonzorgcentra een architect met ervaring in deze niche of net de blik van een onervaren ontwerper?
“De waarheid ligt ongetwijfeld in het midden,” opent Patrick Kerkhofs. “Als opdrachtgever met weinig ervaring wil je het risico niet nemen om met een onervaren architect in zee te gaan. Als je als opdrachtgever al ruime ervaring hebt, kan dat anders liggen. Aan de andere kant wil je als opdrachtgever ook niet dat de ervaren architect zijn plan al heeft klaar liggen voordat je je eisen volledig hebt gedefinieerd.” Yolanda Lenaers heeft al vaker gemerkt dat ontwerpers zonder ervaring in de zorgsector zich wel eens eigenwijs opstellen. “Ze luisteren niet naar de kennis en inzichten van de opdrachtgever en zo gebeuren er domme dingen.” “Maar dat gebeurt ook bij een openbaar bestuur dat maar eens om de 25 jaar een bouwproject realiseert,” meent Tony Quintens. 

Carl Maes (Product Manager droogbouwsystemen) zag al samenwerkingen tussen ervaren en onervaren bureaus in het kader van wedstrijdaanbestedingen. “En daar krijg je een boeiende wisselwerking omdat er meerdere visies rond tafel zitten.” Voor Patrick Kerkhofs speelt de omvang van het bureau ook een bepalende rol. “Een klein bureau van pakweg 3 medewerkers kun je bezwaarlijk een project van 10 miljoen euro toevertrouwen waar heel wat VIPA-verplichtingen aan hangen. Dat kan zo een klein bureau niet bolwerken.”

Krijgen de aannemers vandaag de nodige kans en ruimte om hun kennis in te brengen?
“Dat is volledig afhankelijk van de bouwformule,” geeft Veronique Houben aan. “Alleen in bouwteamsamenwerking is er die ruimte om al in een vroeg stadium expertise in te brengen.” “Maar de wet op de overheidsaanbestedingen laat daar volgens Patrick Kerkhofs weinig ruimte toe. ”Zelfs voor een kilo aardappelen moeten we aanbesteden. De wet maakt het heel moeilijk om creatieve bouwformules toe te passen. En zo is de flexibiliteit van de aannemer beknot.”

Hebben of krijgen de ontwerpers voldoende toegang tot de gespecialiseerde informatie? Is er op andere manieren wisselwerking nodig tussen architect – aannemer – producent?
John Vrancken merkt in de uitvoering dat veel architecten- en studiebureaus de materie onvoldoende tot niet beheersen. “Het lastenboek is bij niet-gespecialiseerde architecten en studiebureaus vaak een kopiëren en plakken uit eerdere versies. In de praktijk stel je dan vast dat het gevraagde niet uitvoerbaar is. Het vraagt dan om varianten om de beoogde doelstellingen te realiseren. Dat leidt wel vaak tot discussies in de uitvoeringsfase. Die hadden perfect vermeden kunnen worden bij een betere productkennis en meer wisselwerking tussen architect en ingenieur. Daarenboven leidt de ervaring in applicaties dikwijls tot prijsgunstigere oplossingen, gebaseerd op recentere technologieën of producten.” Volgens de gietvloeren specialist biedt de Technische Voorlichting van het WTCB ook een goede houvast om een lastenboek uit te werken. “Er zijn tal van detailleringen in verwerkt.” Tony Quintens gelooft in een proactieve aanpak. “Wij anticiperen op vragen en gaan ons voorstellen bij de architecten- en studiebureaus. De goed geëquipeerde bureaus hebben ook een documentatiedienst die relevante informatie archiveert. Ook aannemers en onderaannemers moeten vandaag almaar meer specialistische informatie in huis halen. Het probleem daarbij is vaak het beschikbare budget.” Carl Maes heeft al de ervaring dat de architecten niet altijd tijd hebben om een vertegenwoordiger van een producent te ontvangen. Bovendien zijn er ook beurzen en digitale kanalen om de architecten te informeren. Bij Knauf benutten we die wegen en ik heb het gevoel dat er toch veel van wordt opgepikt. Er is een limiet aan wat je van de architect kunt vragen. Wij verleggen onze aandacht daarom meer naar de kwaliteit van uitvoering op de werf.”


Voor Tony Quintens begint kennis en expertise bij de kwaliteit van de medewerkers. Maar volgens Veronique Houben zijn dergelijke medewerkers vaak onbetaalbaar voor een architectenbureau. Carl Maes ziet in BIM een manier om kennis en informatie te delen. “Dankzij de gekoppelde bibliotheken kan productinformatie aan het gebouwontwerp gekoppeld worden en is ze beschikbaar voor alle betrokken partijen. In Groot-Brittannië en Nederland is het gebruik van een digitaal dossier (BIM) al verplicht, in ons land vindt het trager ingang.” De vraag die rijst is of de markt niet zal verengen door het verplichten van BIM. Want alleen de grote spelers kunnen hierop inpikken.



Carl Maes: “Een digitaal dossier biedt mogelijkheden om productinformatie bij de architect en ingenieur te brengen zonder hem fysiek te moeten bezoeken.”

Yolanda Lenaers: “Zorg is een dienstverlening o maat van de klant. Vanuit die optiek zal de zorgkamer almaar evolueren richting hotelkamer.”

Steven Hendrickx: “De overheid begrijpt dat het wetgevend keurslijf voor woonzorgcentra te strak zit en staat open voor nieuwe oplossingen.”

John Vrancken: “Architecten en studiebureaus beschikken vaak niet over accurate productkennis. Dat leidt tot discussies in de uitvoeringsfase terwijl die vermeden kunnen worden.”

Patrick Kerkhofs: “Hoe flexibel kun je een gebouw nog ontwerpen? De eisen worden almaar strenger. Haaks daarop staan de snel evoluerende verwachtingen van de klant.”

Veronique Houben: “De strakke aanbestedingsreglementering maakt bouwteamsamenwerking in bouwprojecten nagenoeg onmogelijk.”

Tony Quintens: “Kennis en expertise begint bij de kwaliteit van de medewerkers.”


$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/events.html

$type=three$au=0$cm=0$c=9$p=1$show=https://bouwprof.blogspot.com/p/nieuws.html

[OPMERKELIJK]_$show=post$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[OPMERKELIJK]_$show=home$type=sticky$c=4$l=1$icon=1$m=0$h=318

[PRODUCTEN IN DE KIJKER]_$show=home$type=slider$sn=0$l=0$m=0

Naam

Architecten,10,BouwArena,20,BouwProfs,36,Events,21,Magazine,152,Nieuws,69,nieuwsbrief,5,Opmerkelijk,34,Producten,13,Start,1,
ltr
item
Limburg Bouwt: Debat gezondheidszorg: "Privésector trekt zorglaken naar zich toe"
Debat gezondheidszorg: "Privésector trekt zorglaken naar zich toe"
http://3.bp.blogspot.com/-DiN89ep6MXg/VJ1cxAay2WI/AAAAAAAAJyk/idX3xenqj8E/s1600/PG%2BZorg-1756-0614.jpg
http://3.bp.blogspot.com/-DiN89ep6MXg/VJ1cxAay2WI/AAAAAAAAJyk/idX3xenqj8E/s72-c/PG%2BZorg-1756-0614.jpg
Limburg Bouwt
https://www.limburgbouwt.be/2014/12/debat-gezondheidszorg-privesector-trekt.html
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/
https://www.limburgbouwt.be/2014/12/debat-gezondheidszorg-privesector-trekt.html
true
4477459768300403125
UTF-8
Alle updates Geen zoekresultaten TOON ALLE Lees meer Beantwoorden Cancel antwoord Delete door Home PAGINA'S UPDATES Bekijk alles VOOR U AANBEVOLEN Rubriek Archief ZOEKEN ALLE UPDATES Geen zoekresultaten Terug Home Zondag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zon Maa Din Woe Don Vrij Zat Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Jan Feb Maa Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec zojuist 1 minuut geleden $$1$$ minutes ago 1 uur geleden $$1$$ hours ago Gisteren $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago meer dan 5 weken geleden Volgers Volg THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy